« ملازگرد » يا « مانزيكرت » « 1 » - نزد مورخان غربى - جايى است در ارمنستان يكم « 2 » در سرچشمه‌هاى فرات ؛ كه جنگ سرنوشت‌ساز ميان آلب ارسلان سلجوقى و امپراتور بيزانسى ، « رومانوس ديوجان » در آن روى داد . اين نبرد با پيروزى مسلمانان ( تركمانان ) بر بيزانس‌ها پايان يافت و نتايجى به بار آورد كه بارزترينشان اينهاست : 1 . نفوذ سلاجقه رو به فزونى نهاد ؛ و آنان بى درنگ ارمنستان را به تصرف درآورده در آن مستقر گشتند . 2 . خطر هم‌پيمانى ميان فاطميان و بيزانسىها از ميان رفت ؛ پيمانى كه خلافت عباسى و سلاجقه را به يك اندازه تهديد مىكرد . 3 . نفوذ بيزانس در آسيا كاهش يافت ؛ و اين امر هواداران جنگ‌هاى مسيحى را تشويق كرد تا مردم را به جنگ در شرق فرابخوانند . 4 . نفوذ فاطميان كه تا امارتهاى شمالى مثل حلب و انطاكيه گسترش يافته بود ، رو به كاستى نهاد .

--> ( 1 ) . trekiznaM ( 2 ) . ارمنستان از شرق به غرب به چهار اقليم تقسيم و هر كدام به يك شماره خوانده مىشد . « ارمنستان يكم ، شامل شمشاط ، كليكيا ، خلاط ، ارجيش و باجنيس . ارمنستان دوّم ، شامل سفرجان ، دبيل ، سراج طير و بغروند . ارمنستان سوم شامل جرزان و ارمنستان چهارم شامل سيجان و آران . ارمنستان يكم و دوم زير سلطهء خزرها و ارمنستان سوم و چهارم زير سلطهء روم ( بيزانس ) بود . ( فتوح البلدان ، بلاذرى ، ص 198 ) .